Wat is het dat Akademos uniek maakt? Wat drijft ons? Wat willen we bereiken?
De niet-professionele muziekbeoefenaar krijgt weinig kansen om zijn kunst op een hoog niveau te beoefenen, zeker niet van zodra hij de opleiding aan een academie voltooid heeft.
Daar waar de mogelijkheden in toneel- en harmoniemiddens legio zijn, blijft het symfonisch orkest voor niet-professionelen een blinde vlek in Vlaanderens muzieklandschap. In de ons omliggende landen is dit nochtans niet zo.
Rekening houdend met dit gegeven bestaat onze voornaamste interne doelgroep uit afgestudeerden van academies die geen professionele loopbaan ambiëren maar bij wie muziek wel een belangrijke plaats in hun leven inneemt. Dit sluit jongeren evenwel niet uit, noch studenten aan een academie. Niet zozeer de leeftijd dan wel het niveau zijn doorslaggevend om in het orkest opgenomen te worden.
Anders dan in vele parallelle muziekgenres moet de eerste prioriteit een hoog niveau zijn, een absoluut toporkest in zijn soort. De analogie met niet-professionele koren ligt hier voor de hand. Het is niet omdat het orkest bestaat uit amateurs dat het bijna automatisch amateuristisch is. Veel koren, de naam waardig, wijken uit naar professionele orkesten omdat ze geen pendant vinden bij niet-professionele ensembles. Het is evident dat hier een boeiende samenwerking mogelijk is.
Verder moet elk genre en elke stijl mogelijk zijn; van kamerorkest tot grote symfonische formatie.
De ideale samenstelling om deze doelstellingen bereikbaar te maken is als volgt: 12 eerste en 12 tweede violen, 8 altviolen, 8 celli, 6 contrabassen, houtblazers per 2, 4 hoorns, 3 trombonen, 2 trompetten, tuba en slagwerk.
Een seizoen loopt van september tot juni.
De programmering is de volledige verantwoordelijkheid van de dirigent. Hij zal dan ook autonoom beslissen wat wel en wat niet kan. Dat neemt niet weg dat desiderata van een externe groep bespreekbaar zijn.
Wat de frequentie betreft is het niet mogelijk een éénduidige oplossing voor te stellen; alles hangt af van het programma. Het is duidelijk dat er per seizoen minder producties zullen zijn als één ervan zeer omvangrijk is en veel voorbereiding vraagt. Door de band genomen lijken drie producties per seizoen niet alleen haalbaar maar ook wenselijk. Om de balans tussen de inspanning en het resultaat in evenwicht te houden zijn meerdere voorstellingen met hetzelfde programma aan te raden.
De externe doelgroep omvat serviceclubs, bedrijven en culturele centra. Maar ook concerten in eigen beheer behoren tot de mogelijkheid.
Dat dergelijke doelstellingen enkel bereikt kunnen worden mits duidelijke afspraken en strikte regels, staat buiten kijf.
Absenteïsme - een euvel dat vele amateur-gezelschappen de das omdoet - moet gebannen worden. Wanneer de repetitielijst tijdig kenbaar wordt gemaakt mag het geen probleem zijn om elke repetitie met het volledig effectief te kunnen werken. Uiteindelijk is het lidmaatschap van het orkest niet vrijblijvend maar wel een engagement. Belangrijkste eigenschappen van de orkestleden blijven inzet, regelmaat en betrokkenheid. Voor de rest rust de verantwoordelijkheid bij de dirigent.
Marc Sierens
dirigent